De Peterbald staat bij RVO al genoemd als voorbeeld van een naaktkat onder het houdverbod dat op 1 januari 2026 inging. Dat betekent niet dat iedere overdracht verboden is: voor bestaande katten onder de overgangsregeling zijn doorverkoop en overdracht toegestaan. RVO beschrijft de voorwaarden.
Bij berichten over ‘de volgende zestien verboden rassen’ is extra uitleg nodig. De veelgedeelde lijst komt uit 2019, bevat ook de Peterbald en gaat over handhaving tegen schadelijke fokpraktijken. Het is geen nieuwe lijst met zestien aangekondigde houdverboden.
Peterbald: wat is al verboden en wat mag nog?
RVO noemt Sphynx, Bambino Sphynx en Peterbald als voorbeelden van naaktkatten. Scottish Fold, Highland Fold en Foldex zijn voorbeelden van vouwoorkatten. Fokken met deze dieren mocht al niet meer; sinds 2026 geldt ook het houdverbod.
Een kat onder de overgangsregeling mag blijven leven bij zijn eigenaar en mag worden doorverkocht of doorgegeven. Daarvoor is schriftelijk bewijs nodig van de chipdatum, bijvoorbeeld via registratie of een bewijs van plaatsing door de dierenarts. Alleen een geschatte leeftijd of een mondelinge belofte is daarvoor onvoldoende. Controleer de documenten vóór je afspraken maakt.
Voor de bredere aankoopcontrole lees je onze gids over het houdverbod voor naaktkatten en vouwoorkatten.
Houdverbod, fokverbod en handhaving zijn verschillende dingen
Een bericht over ‘een verboden ras’ kan over verschillende regels gaan. Dat onderscheid bepaalt welke conclusie je als koper kunt trekken.
| Onderwerp | Wat het betekent | Wat je moet controleren |
|---|---|---|
| Houdverbod sinds 2026 | Bepaalde katten mogen niet gehouden worden, tenzij een uitzondering geldt. | Kenmerken van het dier en bewijs voor overgangsrecht of een andere uitzondering. |
| Regels voor fokken | Het welzijn en de gezondheid van ouderdieren en nakomelingen mogen niet worden benadeeld. | Welke schadelijke kenmerken of erfelijke gebreken de ouderdieren kunnen doorgeven. |
| Verzoek om handhaving | Iemand vraagt een toezichthouder om bestaande regels toe te passen. | De datum, inhoud en uitkomst van het verzoek; het is geen aangekondigde wetswijziging. |
| Beperkte onderzoeksinformatie | Een bron geeft nog geen volledige beoordeling van een ras of kruising. | Welke vragen openstaan. Ontbrekend onderzoek bewijst geen veiligheid of wettelijke vrijstelling. |
Volgens RVO over fokken met katten gelden de fokregels ook voor hobbyfokkers. De pagina noemt bovendien kortsnuitige katten bij de fokverboden. Dat maakt kortsnuitigheid nog niet automatisch onderdeel van hetzelfde houdverbod als haarloosheid en vouworen. Ook bij katten zonder specifiek genoemd fokverbod moet een fokker erfelijke gezondheidsproblemen voorkomen.
De wet kijkt verder dan de rasnaam
Artikel 3.33 van het Besluit houders van dieren omschrijft de betrokken TRPV4-mutatie bij vouwoorkatten en katten die permanent geen functionele vacht of geen snor- en tastharen hebben. Een kruising of andere verkoopnaam valt daardoor niet vanzelf buiten de regels.
De wet kent ook een uitzondering voor herplaatsing vanuit een daarvoor aangemelde opvang, met een schriftelijke herkomstverklaring als het dier niet al onder het overgangsrecht valt. Vraag de opvang welke bepaling op jouw kat van toepassing is. Een particuliere verkoper die ‘herplaatsing’ in een advertentie zet, toont daarmee nog geen uitzondering aan.
Wat onderzocht Universiteit Utrecht in 2018?
Van Hagen en De Gier stelden op verzoek van de NVWA een deskundigenverklaring over de Bambino Sphynx op. Bij deze kat worden haarloosheid en verkorte poten gecombineerd. De onderzoekers gebruiken daarvoor het woord ‘mutantenfokkerij’: het bewust selecteren en combineren van schadelijke erfelijke kenmerken.
Zij beschrijven risico's voor bewegen, warmteregulatie, huidgezondheid en communicatie. Hun oordeel is dat deze fokwijze strijdig is met de genoemde dierenwelzijns- en fokregels.
Het rapport biedt wetenschappelijke onderbouwing voor de beoordeling van die fokpraktijk. Het is geen wet en ook geen afzonderlijke beoordeling van elk ras op een latere actielijst. De juridische basis voor het houdverbod staat in het besluit uit 2025; de deskundigenverklaring uit 2018 en dat besluit hebben elk een andere functie.
Waar komt de lijst van zestien kattenrassen vandaan?
Zembla publiceerde het overzicht op 1 augustus 2019, naar aanleiding van een waarschuwing van de NVWA aan een Bambino Sphynx-fokker. Dier & Recht verwachtte dat de Utrechtse onderbouwing ook handhaving bij andere fokpraktijken kon ondersteunen. De bron vermeldt meerdere meldingen en handhavingsverzoeken, maar geeft geen volledige actuele stand per ras.
Dit zijn de zestien vermeldingen in dat historische overzicht, met de oorspronkelijke groepering:
| Vermeldingen 1–8 | Vermeldingen 9–16 |
|---|---|
| 1. Munchkin / Minskin | 9. Sphynx |
| 2. Dwelf | 10. Don Sphynx |
| 3. Elf | 11. Bambino |
| 4. Lambkin | 12. Bambino Sphynx |
| 5. Kinkalow | 13. (Ukrainian) Levkoy |
| 6. Napoleon Fold | 14. Bambob |
| 7. Devon Rex-Cornish Rex | 15. Lykoi |
| 8. Peterbald | 16. SphynxieBob |
Bron: Zembla, 2019. De namen en groeperingen zijn geen officiële juridische categorieën. Het overzicht is dus ook geen lijst van zestien extra rassen naast de huidige naaktkatten en vouwoorkatten.
Kan een Munchkin, Lykoi of Rex-kat de volgende zijn?
De vermelding in het overzicht uit 2019 geeft geen ingangsdatum voor een toekomstig houdverbod. Bij een concrete kat moet worden nagegaan welke wettelijke kenmerken aanwezig zijn en welke fokregels gelden. Voor een kat met bijvoorbeeld korte poten kan een vraag over schadelijk fokken spelen, ook als je geen aparte rasnaam terugvindt in de omschrijving van het houdverbod.
Omgekeerd kan een kat uit het oude overzicht al onder het bestaande houdverbod vallen door haarloosheid of ontbrekende snor- en tastharen. Het is daarom onjuist om de hele lijst als ‘voorlopig legaal’ te behandelen. Voor een nieuwe uitbreiding van een houdverbod is een nieuwe officiële rechtsgrond nodig; de aangehaalde berichtgeving bevestigt die uitbreiding niet.
Zo controleer je een aanbod voordat je reserveert
Begin met de volledige rasnaam of kruising en vraag om duidelijke foto's van het dier en de ouderdieren. Bewaar de advertentie en laat de aanbieder uitleggen op welke grond het dier mag worden overgedragen als sprake kan zijn van een houdverbod.
Vraag vervolgens:
- Welke kenmerken en erfelijke gezondheidsrisico's zijn bij de ouderdieren onderzocht?
- Welke documenten horen bij dit specifieke dier?
- Als de aanbieder overgangsrecht noemt: waar staat de chipdatum en hoort het chipnummer bij deze kat?
- Als een opvang het dier herplaatst: welk schriftelijk bewijs krijg je mee?
Controleer een juridische uitleg bij RVO; bespreek gezondheidsvragen met een dierenarts. Een stamboom of de woorden ‘zeldzaam’ en ‘designer’ beantwoorden die vragen niet.
Gebruik onze checklist voor een betrouwbare fokker herkennen en de gids voor veilig een kitten kopen. Vergelijk je kittens op KittenPlein, neem dan gezondheid, herkomst en de antwoorden van de aanbieder mee in je keuze.
Bronnen en aanvullende informatie
- RVO: houdverbod naaktkatten en vouwoorkatten, inclusief overgangsregeling.
- RVO: fokken met katten, voor fokverboden en erfelijke gezondheidsrisico's.
- Staatsblad 2025, 288, met de wettelijke kenmerken, uitzonderingen en overgangsrecht.
- Van Hagen & De Gier (2018): deskundigenverklaring Bambino Sphynx, Universiteit Utrecht.
- Zembla (1 augustus 2019): Deze zestien raskatten kunnen vanaf nu verboden gaan worden.
