Een kitten wisselt tanden wanneer het melkgebit plaatsmaakt voor het blijvende gebit. Dat begint meestal rond drie tot vier maanden. Vaak merk je er weinig van; soms vind je een klein tandje of zie je dat je kitten meer wil kauwen. Slecht eten of duidelijke pijn moet je echter niet zomaar aan het wisselen toeschrijven.
Wat verandert er in de mond?
Het kittengebit telt 26 melktanden; het volwassen gebit heeft 30 tanden en kiezen. De verschillende tanden wisselen niet allemaal op dezelfde dag. Je hoeft dus niet een hele reeks tandjes te vinden om te weten dat de ontwikkeling verloopt.
Kittens kunnen uitgevallen melktanden doorslikken. PDSA geeft aan dat dit normaal gesproken geen probleem is. Zoek daarom niet dagelijks met je vingers in de bek naar ontbrekende tanden. Een korte, vrijwillige blik is voldoende als het kitten aanraken al prettig vindt.
De leeftijd is een richtlijn. Gebruik een geboortedatum uit de overdracht en bespreek onzekerheid daarover met de dierenarts. Alleen aan kauwgedrag kun je de leeftijd niet betrouwbaar vaststellen.
Wat kun je zien en wanneer bel je?
| Wat je opmerkt | Wat je ermee doet |
|---|---|
| Een klein melktandje op de vloer | Bewaar eventueel een foto; controleer of het kitten verder normaal eet en speelt. |
| Meer behoefte om te kauwen | Bied passend speelgoed aan en berg snoeren en kleine onderdelen weg. |
| Twee tanden op bijna dezelfde plaats | Laat de dierenarts beoordelen of een melktand is blijven staan. |
| Voer laten vallen, duidelijk pijn hebben of eten vermijden | Bel de dierenarts; wacht niet tot de wisselperiode voorbij is. |
| Veel bloed, een verwonding of een afgebroken tand | Neem direct contact op met de praktijk voor beoordeling van de urgentie. |
De tabel helpt je een vervolgstap kiezen; hij stelt geen diagnose. Een kitten kan naast het wisselen ook een gebitsprobleem of andere ziekte hebben. Beschrijf daarom het hele beeld wanneer je belt.
Observeer het eten zonder een stresstest te maken
Kijk of je kitten naar het voer loopt, daadwerkelijk eet en normaal slikt. Noteer veranderingen ten opzichte van eerdere dagen. Bij meerdere katten moet je kunnen zien welk dier wat eet; een leeg bakje vertelt dat niet.
Geef geen harde snack om te testen of de tanden pijn doen. Gebruik de normale, volledige kittenvoeding en vraag de dierenarts of tijdelijk een andere structuur passend is wanneer kauwen lastig lijkt. Een noodzakelijke beoordeling stel je niet uit door steeds een ander merk te proberen.
Voor de keuze van dagelijkse voeding kun je verder lezen bij kittenvoeding. Houd bij een gesprek met de praktijk de verpakking bij de hand, zodat duidelijk is wat het kitten krijgt.
Veilig kauwen zonder handen of koorden
Gebruik speelgoed dat voor kittens bedoeld is en niet in kleine stukjes uiteenvalt. Controleer het na gebruik op beschadigingen. Laat het kitten niet op vingers, elastiekjes of elektrische kabels kauwen.
Cats Protection over tanden wisselen bespreekt passend kauwmateriaal en het controleren van het gebit. Een speeltje is een hulpmiddel voor normale kauwbehoefte, geen behandeling voor ontsteking of pijn.
Als je kitten tijdens spel in handen bijt, beëindig dat rustig en gebruik speelgoed op afstand van je vingers. Lees ook kitten bijt en krabt tijdens het spelen. Wisselen kan tegelijk met speels gedrag optreden; dat maakt iedere beet nog geen teken van tandpijn.
Mond aanraken en later poetsen
Laat het kitten wennen aan korte aanrakingen rond wang en lip op momenten dat het ontspannen is. Oefen zonder de bek open te dwingen. Stop als het wegdraait of zich probeert los te maken.
Tijdens het wisselen kan het tandvlees gevoelig zijn. PDSA adviseert te wachten met tandenpoetsen tot het wisselen voorbij is. Vraag daarna de dierenarts om een demonstratie met geschikte kattentandpasta en materiaal. Mensentandpasta is daarvoor niet bedoeld.
Een demonstratie helpt ook om te begrijpen welk deel van de mond je thuis kunt bekijken en wat de praktijk moet beoordelen. Neem dit op in je vragen voor het eerste dierenartsbezoek.
Welke informatie helpt de dierenarts?
Noteer sinds wanneer het gedrag veranderde, of het kitten minder eet en of er kwijlen, bloeden of een opvallende geur is. Maak alleen een foto als dat zonder worstelen kan. Een duidelijke beschrijving is bruikbaarder dan een foto waarvoor je een pijnlijk dier stevig vasthoudt.
Geef geen pijnstiller uit je eigen medicijnkast. Bel bij niet eten dezelfde dag en sneller bij sloomheid of duidelijke pijn. Jonge dieren kunnen snel achteruitgaan; een leeftijd die bij wisselen past is geen reden om af te wachten.
Meer verzorgingsvragen staan bij kittengezondheid. Zoek je nog een kitten via KittenPlein, vraag de aanbieder dan naar eerdere gebitscontroles en neem die informatie mee naar je eigen praktijk.
